Wat is een Bitcoin spot ETF? Uitleg en kopen in Nederland (2026)
Micky van Zadelhoff · bijgewerkt · 10 min lezen
Op 10 januari 2024 keurde de Amerikaanse beurswaakhond SEC de eerste Bitcoin spot ETF’s goed. Ik schreef toen dat het “een belangrijke mijlpaal” was. Dat bleek een understatement. Ruim tweeënhalf jaar later beheren die fondsen samen zo’n 102 miljard dollar en bezitten ze ruim 6% van alle Bitcoin die er ooit komen. Het grootste fonds, dat van BlackRock, is in zijn eentje 64 miljard dollar groot. Pensioenfondsen, vermogensbeheerders en gewone Amerikaanse beleggers kopen Bitcoin nu via hun effectenrekening, zonder wallet en zonder exchange.
In dit artikel lees je hoe zo’n spot ETF precies werkt, wat er sinds 2024 gebeurde (ook met Ethereum, Solana en XRP), waarom je als Nederlander of Belg die Amerikaanse fondsen níet kunt kopen, wat het Europese alternatief is en wat dat kost vergeleken met zelf Bitcoin kopen. Met een live grafiek van het BlackRock-fonds en een rekentool voor de kosten.
Wat is een Bitcoin spot ETF?
Een ETF (exchange-traded fund) is een beleggingsfonds dat je net als een aandeel op de beurs koopt en verkoopt. Een Bitcoin spot ETF is zo’n fonds dat de koers van Bitcoin direct volgt, omdat het fonds de Bitcoin zelf in bezit heeft. “Spot” betekent: de echte munt, tegen de prijs van vandaag. De aanbieder (BlackRock, Fidelity, Grayscale) koopt Bitcoin en zet die bij een bewaarder in een kluis; jij koopt een stukje van het fonds en beweegt zo mee met de koers.
Het verschil met een Bitcoin futures ETF, die in de Verenigde Staten al sinds oktober 2021 bestaat, is groot. Een futures-ETF bezit geen Bitcoin, maar contracten die speculeren op de toekomstige prijs. Die contracten moeten steeds worden doorgerold, wat geld kost en de koers laat afwijken van de echte Bitcoin-koers. Een spot ETF heeft dat probleem niet: één aandeel is een vast stukje Bitcoin, minus de jaarlijkse kosten.
Waarom kiezen beleggers voor een spot ETF?
- Gemak. Je hebt geen wallet, geen exchange en geen herstelwoorden nodig. Je koopt het fonds op je bestaande effectenrekening, naast je aandelen en andere ETF’s.
- Vertrouwd. Grote instellingen mogen vaak geen crypto rechtstreeks aanhouden, maar wel een beursgenoteerd fonds onder toezicht van de SEC. Dat is waarom pensioenfondsen en vermogensbeheerders sinds 2024 pas echt instapten.
- Liquiditeit. Het BlackRock-fonds (ticker IBIT) is een van de meest verhandelde ETF’s ter wereld. In- en uitstappen gaat in seconden.
- Belasting en administratie. Geen gedoe met transactieoverzichten uit tien verschillende apps: het fonds staat gewoon op je jaaroverzicht.
De keerzijde? Je bezit geen Bitcoin, maar een aandeel in een fonds dat Bitcoin bezit. Je kunt de munten niet naar een eigen wallet halen, niet staken en niet gebruiken om mee te betalen. Je betaalt jaarlijks kosten (bij BlackRock 0,25% van je inleg per jaar), en het fonds is alleen te verhandelen als de beurs open is, terwijl Bitcoin zelf 24 uur per dag beweegt. Wie in het weekend een crash meemaakt, kan pas maandag verkopen.
Van afwijzing tot 100 miljard: zo ging het
De goedkeuring van januari 2024 ging niet zonder slag of stoot. De eerste aanvraag dateert al uit 2013, van de tweelingbroers Winklevoss, en werd net als tientallen aanvragen daarna afgewezen. Pas toen Grayscale in augustus 2023 een rechtszaak tegen de SEC won, was de weg vrij. De dag vóór de goedkeuring werd het X-account van de SEC gehackt en verscheen er een valse aankondiging; een dag later was het echt. Op 11 januari 2024 gingen elf fondsen tegelijk van start.
- 1
2013
De eerste aanvraag
De Winklevoss-tweeling vraagt een Bitcoin-ETF aan. De SEC wijst af, en blijft dat tien jaar lang doen.
- 2
Oktober 2021
Futures-ETF
Het eerste Amerikaanse Bitcoin-fonds gaat van start, maar op basis van termijncontracten, niet op echte Bitcoin.
- 3
Augustus 2023
Grayscale wint van de SEC
De rechter noemt de afwijzing van een spot ETF willekeurig. De SEC kan niet meer om een goedkeuring heen.
- 4
10 januari 2024
Elf spot ETF's goedgekeurd
BlackRock, Fidelity, Grayscale en acht anderen. Een dag later begint de handel; het BlackRock-fonds wordt de snelst groeiende ETF ooit.
- 5
Juli 2024
Ethereum-ETF's
Ook voor Ethereum komen er Amerikaanse spot ETF's. Staking zit er aanvankelijk niet in.
- 6
Oktober 2025
Record en Solana
Bitcoin piekt op ruim 126.000 dollar. Dezelfde maand starten de eerste Solana-ETF's, kort daarna gevolgd door XRP.
- 7
Juni 2026
De uitstroom
Beleggers trekken op recordschaal geld uit de fondsen en Bitcoin zakt onder de 60.000 dollar. De ETF's maken de markt groter, niet rustiger.
- 8
September 2026
Ruim 100 miljard dollar
De Amerikaanse Bitcoin-ETF's beheren zo'n 102 miljard dollar en bezitten ruim 6% van alle Bitcoin. Het BlackRock-fonds alleen al 64 miljard.
Bron voor de cijfers van 2026: iShares (18 september 2026) en Crypto Briefing (19 september 2026). De Solana-fondsen zijn samen zo’n 1,5 miljard dollar groot, en alle crypto-ETF’s bij elkaar naderen de 200 miljard dollar.
De koers van het BlackRock-fonds, live
In plaats van een screenshot die na een maand verouderd is, staat hieronder de echte koers van IBIT, het grootste Bitcoin-fonds ter wereld, op de Amerikaanse beurs Nasdaq. Eén aandeel is een klein stukje Bitcoin, dus de lijn loopt gelijk met de Bitcoin-koers in dollars. Met de knoppen onder de grafiek zoom je in op het afgelopen jaar of de afgelopen maand.
Kun je als Nederlander een Amerikaanse Bitcoin-ETF kopen?
Nee, en dat verbaast veel lezers. Amerikaanse ETF’s (dus ook IBIT) mogen in de Europese Unie niet aan particulieren worden verkocht, omdat ze geen Europees informatiedocument (het ‘essentiële-informatiedocument’) hebben. Je zult ze bij DEGIRO, Revolut of welke Nederlandse broker dan ook niet vinden. Dat geldt trouwens voor alle Amerikaanse ETF’s, niet alleen die voor Bitcoin.
Het Europese alternatief bestaat al langer dan het Amerikaanse, alleen heet het anders. In Europa mag een fonds zich alleen ETF noemen als het gespreid belegt; een fonds dat voor 100% uit Bitcoin bestaat, mag dat niet. Daarom heten de Europese varianten ETN of ETP (exchange-traded note of product). Ze werken voor jou vrijwel hetzelfde: beursgenoteerd, gedekt door echte Bitcoin in een kluis, te koop bij je broker. Juridisch is een ETN een schuldbewijs van de uitgever, gedekt door de munten; ga je daar dieper op in, lees dan altijd het informatiedocument.
Dit zijn de bekendste Bitcoin-ETN’s die je in Nederland op Euronext Amsterdam of de Duitse Xetra kunt kopen, met de jaarlijkse kosten en de omvang volgens justETF, gecontroleerd op 20 september 2026:
| Product | Ticker | Jaarlijkse kosten | Omvang |
|---|---|---|---|
| 21Shares Bitcoin Core ETP | 21BC | 0,10% | ± €482 mln |
| WisdomTree Physical Bitcoin | BTCW | 0,15% | ± €1.290 mln |
| CoinShares Physical Bitcoin | BITC | 0,15% | ± €1.397 mln |
| VanEck Bitcoin ETN | VBTC | 1,00% | ± €460 mln |
Bij DEGIRO betaal je voor zo’n product €2 commissie plus €1 afhandelingskosten per order, en je vindt er naast vijf Bitcoin-producten ook trackers voor Ethereum, Solana, Cardano en mandjes van meerdere munten. Zelf beleg ik via Revolut, waar mijn ETF’s en mijn maandelijkse inleg staan; of jouw broker een Bitcoin-ETN aanbiedt, zie je door op de ticker te zoeken.
Wat kost een ETN vergeleken met zelf Bitcoin kopen?
Dit is de vraag die ertoe doet. Bij een ETN betaal je elk jaar een percentage van je inleg, plus de orderkosten van je broker. Bij een exchange betaal je één keer bij aankoop en één keer bij verkoop, en verder niets zolang je de munten laat staan. Bij Finst is dat 0,15% per transactie. Vul hieronder je eigen bedrag en horizon in.
ETN of zelf kopen: wat kost het je over de jaren?
Rekent alleen de kosten, niet de koers. Standaard: €5.000, tien jaar, een ETN van 0,15% per jaar met €3 orderkosten, tegenover 0,15% per transactie bij een exchange.
Totale kosten ETN
€ 81
jaarlijkse kosten plus twee orders
Totale kosten exchange
€ 15
één keer kopen, één keer verkopen
Rekenvoorbeeld bij een gelijkblijvende koers. Stijgt Bitcoin, dan stijgen de jaarlijkse kosten van een ETN mee (ze zijn een percentage van de waarde), terwijl de exchange-kosten vast blijven. Bij een ETN van 1% per jaar loopt het verschil snel op.
Mijn eigen keuze is simpel: crypto koop ik als crypto, bij een Nederlandse exchange met vergunning, zodat ik de munten kan staken of naar een eigen wallet kan halen. Een ETN is vooral handig als je alles op één effectenrekening wilt houden, of als je belegt via een constructie (zoals een bv of een pensioenpot) die geen crypto mag aanhouden.
Belasting: geen verschil
Voor de Belastingdienst maakt het niet uit of je Bitcoin bezit of een fonds dat Bitcoin bezit. Beide vallen in box 3, bij de overige bezittingen, en je betaalt jaarlijks over de waarde op 1 januari. In 2026 is het forfaitaire rendement 6,00% en het tarief 36%, met een heffingsvrij vermogen van €59.357 per persoon. Hoe dat uitpakt, met een rekenvoorbeeld, lees je in mijn guide over geld verdienen met crypto.
De beste Nederlandse exchanges om zelf Bitcoin te kopen
Wil je liever de munten zelf, dan zijn dit de twee Nederlandse platforms met een Europese MiCA-vergunning waar ik zelf handel:
1. Finst
Goedkoopste exchange van Nederland, met bundels en staking.
- Handelskosten: 0,15%, zonder spread
- Aanbod: ruim 400 munten
- Vergunning: MiCA-vergunning van de AFM sinds juli 2025
2. Bitvavo
Grootste crypto exchange van Nederland en van Europa in euro’s.
- Handelskosten: 0,25% bij een marktorder
- Aanbod: ruim 400 munten
- Vergunning: MiCA-vergunning van de AFM sinds juni 2025
Conclusie
De Bitcoin spot ETF heeft in tweeënhalf jaar gedaan wat crypto-fans tien jaar lang beloofden: Wall Street naar binnen halen. Meer dan 100 miljard dollar, ruim 6% van alle Bitcoin, en inmiddels ook fondsen voor Ethereum, Solana en XRP. Dat maakt de markt volwassener, maar niet rustiger; de uitstroom van juni 2026 liet dat zien.
Voor jou als Nederlander is de conclusie praktisch. De Amerikaanse fondsen kun je niet kopen, de Europese ETN’s wel, en die kosten je 0,10 tot 1% per jaar. Wil je alles op één effectenrekening, kies dan zo’n ETN met lage kosten. Wil je de munten zelf, kunnen staken en ze desgewenst op een eigen wallet zetten, dan is een account bij Finst de goedkopere en flexibelere route. Wat je ook kiest: het is nog steeds Bitcoin, met alle schommelingen die daarbij horen.
